Slátur
Reyndar húsmæður segja að best sé að sauma vambirnar daginn áður en hin
eiginlega sláturgerð hefst. Nú má reyndar kaupa vambirnar forsaumaðar en fyrir
þá sem þyrstir í saumaskap fylgir mjúkt bómullarband oft með sláturpakkanum sem
keyptur er. Mikilvægt er að sauma keppina með gisnum sporum og muna að hafa opið
sem skilið er eftir ekki of þröngt. Úr hverri vömb eru sniðnir fjórir til sex
keppir. Áður en að saumaskapnum kemur þarf þó að skola hreinsaðar vambir úr
köldu vatni og skafa og hreinsa þær ef með þarf, gæta þess þó að þær rifni ekki.
Hægt er að geyma vambirnar í saltvatni í kæliskáp í nokkra daga, þannig að þær
má sauma og hvíla sig svo áður en að eiginlegri sláturgerð kemur. Þá er að
hreinsa mörinn, en eitlarnir eru þá hreinsaðir frá. Brytjið mörinn niður, oftast
er talað um að hafa hann á stærð við litla sykurmola. Mörinn má líka geyma í
kæliskáp þangað til honum er blandað saman við en ekki mikið lengur en dag. -
jma Fréttablaðið
BLÓÐMÖR
(í 15 keppi)
1 l blóð
2 dl vatn
1 msk. salt
400 g haframjöl
500 g rúgmjól
500 g mör
Blóð og vatn er síað saman gegnum fíngert sigti. Hrærið salti saman við þar til
það leysist upp og gott er að nota bala. Hrærið haframjöli saman við með sleif
og svo rúgmjölinu en blandan á að vera örlítið þynnri en lifrarpylsuhræran. Að
lokum fer mörinn saman við. Saxað grænkál og fjallagrös eru oft notuð í blóðmör
og þykja góð með en þá þarf aðeins minna af mjöli. Hálffyllið keppina og saumið
fyrir. Notið sömu aðferð við suðu og geymslu og í lifrarpylsuuppskriftinni.
LIFRARPYLSA
(Í 12 keppi)
4 stk. nýru
2 stk. lifur
1 msk. salt (má vera örlítið minna)
1/2 l mjólk, undanrenna eða kjötsoð
150 g haframjöl
50 g hveiti
400 g rúgmjöl (má einnig nota heilhveiti)
500 g mör
Skolið lifur og nýru, skerið í bita, hreinsið stærri æðar úr og setjið svo í
hakkavél. Gott er að hakka hráefnið tvisvar ef vélin er gróf. Saltinu er blandað
saman við mjólkina (sumir setja líka 3 til 4 msk. af sykri með) og hrært saman
þar til saltið er uppleyst. Gott er að nota stóran bala undir allt saman.
Blandið kjöthakkinu og mjöli smám saman út í vökvann og mörnum skal blanda saman
við síðast. Gott er að miða við, til að fá rétta þykkt á deigið, að það renni
ekki út sé það sett á disk. Það á bæði við blóðmör og lifrarpylsu að strjúka
þarf vætuna vel af keppunum þegar þeir eru teknir úr saltvatninu. Ekki setja of
mikið af hrærunni í hvern kepp, gott er að miða við að helmingsfylla. Saumið
fyrir gatið, strjúkið keppinn og jafnið þannig innihaldið (og passið að ekki
myndist loftbólur). Þá keppi sem á að geyma og ekki sjóða strax í matinn má
setja í frystikistuna,
en mikilvægt er að koma óðsoðnum sláturafurðum eins fljótt og hægt er í frost.
Slátur geymist í 6 til 8 mánuði í frysti. Þá keppi sem á að hafa til matar skal
hins vegar sjóða strax. Setjið ekki of marga keppi í pottinn, það er betra að
rúmt sé um þá. Þegar keppirnir fljóta upp skal stinga í þá með nál og hleypa
loftinu út. Suðutími er þrjár klukkustundir.